Kunnen machines denken? The Imitation game.

Afgelopen week is de film “The Imitation game” in première gegaan in Nederland. Deze film gaat over het leven en het werk van Alan Turing, de wetenschapper die tijdens de tweede wereldoorlog de codes wist te kraken waarmee de Duitsers hun communicatie versleutelden. Hierdoor eindigde de oorlog twee jaar eerder dan verwacht, en werden waarschijnlijk tienduizenden levens gered.

Behalve de oorlog verkorten heeft Turing meer invloed gehad op ons dagelijks leven dan mensen beseffen. Met zijn “Turingmachine” heeft hij de basis gelegd voor de manier waarop hedendaagse computers werken. Ook heeft hij een interessante filosofische test bedacht: de Turingtest.

Halverwege de film stelt een politieman aan Turing de vraag: kunnen machines denken? Turing toetst in zijn paper “Computing Machinery and Intelligence” deze vraag met een spelletje: de Turingtest. In deze test heb je een computer, een mens, en een ondervrager. De computer en de mens zitten in een andere kamer dan de ondervrager, maar hebben verbinding met de ondervrager. De ondervrager stelt vragen, en moet er hierdoor achter zien te komen wie de mens en wie de computer is. Voorbeelden van vragen zouden kunnen zijn: “Kun je een gedicht voor me schrijven?”, “Hoeveel is 34957 plus 70764?”, of “Waar gebruik je een hamer voor?”. Door deze test met veel ondervragers te spelen, kunnen we meten hoe vaak de machine wordt aangezien voor een mens, en hoe vaak de mens overtuigender was. De vraag is nu of er computers denkbaar zijn die dit spel kunnen winnen.

De ondervrager (C) moet kiezen welke van de twee de mens is, en welke de computer

Sinds 1990 wordt elk jaar een wedstrijd gehouden waar computers de Turingtest afleggen. De wedstrijd heeft wel een andere vorm dan de originele test. De ondervrager moet nu na een gesprek van vijf minuten aangeven hoe menselijk elke ondervraagde was. Nog nooit heeft een computer gewonnen, maar heel soms worden mensen al aangezien voor computers. Zelf proberen om met een computer te praten kan hier: http://www.cleverbot.com/. Zoals je merkt, geeft deze computer soms intelligente antwoorden, maar valt hij al na een paar zinnen door de mand.

Hoewel de test interessant is om te meten hoe goed computers zijn, is er ook kritiek op de test. Filosoof John Searle stelde hiervoor een nieuw gedachte-experiment op: de Chinese kamer. In dit experiment is een persoon (die geen Chinees kan) opgesloten in een kamer met een heel dik boek. Af en toe stopt een ondervrager (die wel Chinees kan) een vel onder de deur van de kamer door met daarop Chinese tekens. In het boek is elke combinatie van Chinese tekens te vinden, met per set Chinese tekens een nieuwe set met Chinese tekens. De persoon in de kamer zoekt de tekens die hij heeft gekregen op in het boek, en schrijft de nieuwe set die in het boek staat op een blaadje. Het blaadje is het “antwoord” op de vraag van de ondervrager, dit blaadje schuift hij terug onder de deur door naar de ondervrager.

 

Een shot uit de film, waarin Alan Turing werkt aan zijn machine.

Een shot uit de film, waarin Alan Turing werkt aan zijn machine.

De persoon in de Chinese kamer weet niet waar het “gesprek” over gaat, alles is in het Chinees. De ondervrager denkt echter dat de persoon in de kamer zelf nadenkt. Hoewel het voor de ondervrager lijkt alsof de persoon in de kamer kan denken, doet deze dat eigenlijk niet. John Searle vindt dat de Turing test niet meet of een machine kan denken, hij meet alleen of de machine een groot boek met antwoorden heeft. Helaas is er nog geen harde set met eisen waar een machine aan moet voldoen om intelligent te zijn.

De film “The imitation game” draait al een paar dagen in de bioscoop. De film wordt goed ontvangen, en krijgt een 8.3 op IMDB. Hiermee staat hij in de top 250 van beste films. Ik ben er vrijdag naartoe gegaan, en heb er erg van genoten. De film weet het verhaal van Turing goed over te brengen, en de film hierbij spannend te houden. Het is de eerste accurate film over Turing, iets wat ik erg kan waarderen. Het is leuk dat ook de jeugd van Turing en het leven na zijn werk bij de geheime dienst getoond worden. Voor iedereen die interesse heeft in kunstmatige intelligentie is dit een must-see.

Een foto van Alan Turing

Een foto van de echte Alan Turing

Dit bericht is geplaatst in Recensie. Bookmark de permalink.

Geef een reactie